کتاب اقتصاد سیاسی ایران

«اقتصاد سیاسی ایران» پژوهشی تاریخی از محمدعلی همایون کاتوزیان درباره رابطه قدرت سیاسی و تحولات اقتصادی ایران است. کاتوزیان در این کتاب، وضعیت ایران را از زمینه‌های تاریخی انقلاب مشروطه تا پایان حکومت پهلوی بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه ساختار قدرت، درآمدهای نفتی و سیاست‌های اقتصادی بر شکل‌گیری دولت و جامعه اثر گذاشته‌اند.
بخش مهمی از کتاب به دوره رضاشاه، اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، جنبش ملی‌شدن نفت و دولت محمد مصدق، کودتای ۱۳۳۲ و تحولات اقتصادی و اجتماعی دهه‌های پایانی حکومت پهلوی اختصاص دارد. کاتوزیان به‌ویژه بر نقش درآمدهای نفتی در تقویت قدرت دولت و کاهش وابستگی آن به جامعه تأکید می‌کند. او توسعه اقتصادی، اصلاحات ارضی، گسترش صنعت و رشد شهرنشینی را نیز در ارتباط با ساختار سیاسی ایران تحلیل می‌کند و زمینه‌های بحران حکومت پهلوی و انقلاب ۱۳۵۷ را توضیح می‌دهد.
ویژگی مهم این اثر، بررسی اقتصاد به‌عنوان پدیده‌ای صرفاً فنی نیست؛ از نگاه نویسنده، فهم تحولات اقتصادی ایران بدون شناخت تاریخ دولت، مناسبات قدرت و ساختار جامعه ممکن نیست.
نشر مرکز این کتاب را منتشر کرده است.